Wat is het probleem?

Financieel

De sanering van een particuliere woning, met een dak- en gevelbedekking die asbest bevat, is een kostbare zaak. De ervaring leert dat de kosten kunnen oplopen tot boven de €200 per m2. Voor een gemiddelde woning komt dit al snel neer op €10.000 tot meer dan €20.000.

Zo'n bedrag is niet voor iedereen gemakkelijk op te hoesten. De subsidieregeling van €4,50 per m2 levert bij een dakoppervlak van bv. 80m2 €360 op, wat niet veel eigenaren over de streep zal trekken.

Het is dus zaak om na te gaan waar deze bedragen uit bestaan, en dan na te gaan waar besparingen te vinden zijn.

De kosten van een saneringsproject kunnen zo onderverdeeld worden:

  1. de sanering zelf (het verwijderen van de asbesthoudende materialen door een gecertificeerd bedrijf, de afvoer ervan en de bij dit alles behorende vergunningen en inspecties. Deze kosten kunnen tot 1/3 van het totaal bedragen, mede door de (soms overdreven) maatregelen die de overheid eist, zoals inspecties en controles, en allerlei heffingen zoals afvalstortbelasting.

  2. het aanbrengen van nieuwe, asbestvrije materialen op dak en gevel: materialen, arbeidsloon, steigerhuur, evt. reparatie van bij het proces beschadigde delen. Deze kosten zijn onvermijdelijk, maar kunnen gedrukt worden door efficiënt werken en goed onderhandelen. Bovendien betwijfelen we of het redelijk is dat de leverancier van de asbesthoudende bouwmaterialen (in veel gevallen Eternit) ook weer vrolijk gaat verdienen aan de vervangende materialen. Leveren tegen kostprijs (inclusief de tussenhandel) zou sympathiek zijn1).

  3. de BTW over het totale bedrag. Sinds de afschaffing van het verlaagde BTW-tarief op arbeidskosten voor woningverbetering betalen we 21% over de bruto kosten. Hier zou de overheid wat toeschietelijker moeten zijn. Tenslotte zijn de huizen indertijd onder controle en met instemming van de overheid gebouwd. Niemand heeft een dergelijk huis gekocht omdat het een asbestdak had, die keuze was er niet. Het is schrijnend dat - nu de inzichten omtrent de bouwmaterialen gewijzigd zijn - dezelfde overheid de woning­eigenaren met de gebakken peren laat zitten. Erger nog, er via de BTW dik aan verdient.

Organisatorisch

Het organiseren van een optimale sanering is een ingewikkelde zaak. Om te beginnen moeten alle bewoners van een wijk of buurt goed geïnformeerd worden, en bij de sanering betrokken. Om reden van efficiëntie is het essentieel dat alle medebewoners gezamenlijk het proces ingaan. Dan moeten allerlei bouwkundige vragen worden beantwoord en keuzes gemaakt. Voor alle bewoners moet de financiering geregeld worden. Aannemers moeten worden gevraagd en geselecteerd. Als de werkzaamheden beginnen moet de gang van zaken gecontroleerd worden en zo nodig bijgestuurd. De werkzaamheden moeten goed op elkaar aansluiten. Enz., enz. Wat hier nodig is is vergelijkbaar met de stadssaneringen, die eind vorige eeuw plaatsvonden.

Ga er maar aan staan. Voor het runnen van een dergelijk project (dat voor een wijk van redelijke omvang maanden kan duren) moet een professionele projectleiding beschikbaar zijn. Gemeenten zijn hier de aangewezen partij om deze verantwoordelijkheid op zich te nemen. Ze kunnen dat zelf doen of er een particuliere partij voor inhuren. De stads­saneringsprojecten werden indertijd ook niet aan de huurders overgelaten.


1) Eternit kent een restitutieprogramma: Renocheck.